Colleges

2011-2012

Semester 1

Wo 15-18  Cultuurfilosofie (BA-1 – 5 ECTS)

Do  12-15  Nietzsche en Gadamer (BA-3 - 5 ECTS)

Semester 2

Wo 11-13  Reis van de ziel (samen met Prof.dr. Hans Gerding en Dr. Rico Sneller)

Wo 15-18  Schelling (MA – 10 ECTS) 

Do  12-15 Tijd van de beleving (BA-3 - 10 ECTS)



Nietzsche en Gadamer: interpretatie en geschiedenis

Het interpreteren van culturele uitingen uit het verleden, zoals teksten en kunstwerken, staat niet los van de geschiedenis, maar maakt daar deel van uit. Een van de eersten die zich op deze samenhang grondig heeft bezonnen, is de jonge Nietzsche geweest in zijn Vom Nutzen und Nachtheil der Historie für das Leben (1873). Een belangrijke bijdrage aan het vraagstuk van interpretatie en geschiedenis uit de 20e eeuw is Hans-Georg Gadamer’s Wahrheit und Methode. Grundzüge einer hermeneutischen Philosophie (1960). Gadamer heeft de invloed van Nietzsche ondergaan, maar sluit voornamelijk aan bij de traditie van de hermeneutiek (Schleiermacher, Dilthey, Heidegger). In het college komt eerst Nietzsches geschrift aan bod, waarna Gadamer zal worden behandeld aan de hand van onder meer gedeelten uit deel II van Wahrheit und Methode.

Verplichte literatuur:

- Friedrich Nietzsche, Vom Nutzen und Nachtheil der Historie für das Leben.

- Hans-Georg Gadamer, Wahrheit und Methode. Grundzüge einer hermeneutischen Philosophie.

- Reader met teksten (wordt tijdens college verstrekt).


Schelling over vrijheid

In het spoor van Kant en Fichte heeft Schelling doorheen heel zijn complexe en discontinue denkweg vrijheid als einde en aanvang van alle filosofie beschouwd. Zijn Über das Wesen der menschlichen Freiheit uit 1809 is een van de fascinerendste geschriften uit de geschiedenis van de filosofie. Schelling doordenkt hier het vraagstuk van de vrijheid in intrinsieke samenhang met dat van het kwaad . Zijn doordenking heeft onder meer Kierkegaard en de latere Heidegger beïnvloed. In het college zal dit niet omvangrijke maar wel moeilijke geschrift in zijn geheel gezamenlijk worden doorgelezen en doorgesproken.

Verplichte literatuur:

- F.W.J.Schelling, Über das Wesen der menschlichen Freiheit. Meiner Verlag.

Aanbevolen literatuur:

- Martin Heidegger, Schellings Abhandlung über das Wesen der menschlichen Freiheit (1809). Max Niemeyer Verlag.

- Otfried Höffe, Annemarie Pieper (Hrsg.), F. W. J. Schelling: Über das Wesen der menschlichen Freiheit. Akademiker Verlag.


De tijd van de beleving

Met als leidraad het vierde hoofdstuk, `Benjamin, Heidegger en de tijd van de beleving’, uit het boek De druk van de beleving van de hand van de docent, zullen in dit college worden bestudeerd:

  1. Heideggers uitleg van de samenhang tussen `Machenschaft’ en `Erlebnis’ in Beiträge zur Philosophie (Vom Ereignis) (1936-1938) (GA 65),

  2. Benjamins evocatie van het verschil tussen `Erfahrung’ en `Erlebnis’ in de essays `Der Erzähler’ (1936) en `Über einige Motive bei Baudelaire’ (1939),

  3. het belevingsbegrip van de socioloog Gerhard Schulze in diens boek Die Erlebnisgesellschaft. Kultursoziologie der Gegenwart (1992).


Verplichte literatuur:

- Gerard Visser, De druk van de beleving. Filosofie en kunst in een domein van overgang en ondergang, Nijmegen (SUN) 1998.

- Walter Benjamin, Illuminationen. Ausgewählte Schriften, Suhrkamp Taschenbuch.

- Reader met teksten (wordt tijdens college verstrekt).